SPECIALISTISCHE TECHNIEKEN

Binnen de betonreparatiebranche worden veel verschillende technieken en systemen toegepast. Elk van deze technieken heeft zijn eigen toepassingsgebied.

Traditioneel handmatig betonherstel

Toepassing van diverse handmatige technieken zoals troffelen en aangieten met een grote range aan gecertificeerde producten, variërend van zuiver cementgebonden producten (CC, cement concrete) en polymeerverbeterde cementgebonden mortels (PCC, polymer cement concrete) tot de zuiver kunstharsgebonden mortels (PC, polymer concrete) en een nieuwe generatie hybride producten zoals ECC-mortels (epoxy cement concrete). Deze werkwijze wordt veelal toegepast bij ‘kleinschalig’ betonherstel, waarbij geen specifieke constructieve eisen worden gesteld en waarbij voornamelijk carbonatatie geïnitieerde wapeningscorrosie of lokale dekkingsproblematiek de oorzaak is.

Constructief betonherstel

Bij constructief betonherstel, waarbij minimaal de originele sterkte moet worden teruggebracht, wordt veelal spuitbeton of aangieten met cementgebonden gietmortels (met of zonder extra wapening) ingezet, vooral bij de meer omvangrijke schades. Spuitbeton kent twee uitvoeringsprincipes, de natte en de droge methode. Bij de natte methode worden (meestal PCC- of CC-) mortels gemengd en nat verpompt. Bij de droge methode wordt pas bij de spuitnozzle water toegevoegd (verneveld) en met een hogere druk tegen de ondergrond gespoten.

De natte methode zien we het meest toegepast bij projecten waar de beheersing van de overlast een belangrijke rol speelt. De laagdikte van een spuitlaag die met de natte techniek behaald kan worden, is minder dan bij de droge spuittechniek, maar deze methode geeft veel minder overlast door overspray of rebound. De droge methode wordt veelal toegepast bij de grotere infrastructurele of industriële projecten en geeft een hogere productiviteit.

Het van oudsher aanwezige kwaliteitsverschil tussen deze twee technieken is met name door de verbetering van de natte spuitmortels de afgelopen jaren sterk gereduceerd.

Constructieve versterkingsmaatregelen

Constructieve versterkingsmaatregelen worden behoudens bij herstel na (mechanische) schade of bijvoorbeeld na brand, ook toegepast bij veranderingen in het gebruik. Te denken valt aan verhoging van de nuttige belasting of aanpassingen in de draagstructuur zoals het maken van sparingen of doorbraken.

Naast de toepassing van giettechnieken en het aanbrengen van spuitbeton (met extra wapening) zijn er recent veel nieuwe technieken ontwikkeld voor constructieve versterkingsmaatregelen. Zo onderscheiden we onder meer het aanbrengen van externe wapening zoals koolstof lijmwapening of in te lijmen strengen of staven van koolstof, basalt vezels en dergelijke. Een nieuw toepassingsgebied is het aardbevingsbestendig bouwen. Ook zijn er vele specialistische technieken ontwikkeld voor de versterking van uitkragende galerij- en balkonvloeren als antwoord op de problematiek beschreven in CUR-rapport 248.

Voegovergangen en dilatatiesystemen

Ook het vervangen of inbouwen van voegovergangen en dilatatiesystemen vereist specialistische kennis van het uitvoerende bedrijf. De voegovergang van een kunstwerk of een gebouwdilatatie is een kritische schakel die in de ontwerp- en bouwfase vaak onvoldoende aandacht krijgt, met zowel schades door verhinderde vervormingen of te hoge mechanische belastingen als lekkages tot gevolg. De keuze van het juiste profiel, onder meer op basis van de vervormingen die plaats kunnen vinden en de belastingen in de gebruiksfase, moet samengaan met een correcte en efficiënte (snelle) inbouw ervan.

Injecteren van scheuren in beton

Zowel als constructieve verlijming als ten behoeve van een duurzame bescherming van het wapeningsstaal, wordt gescheurd beton geïnjecteerd, van de scheur in de garagevloer tot de scheuren in de stabiliteitswand. Veelal worden hier onder aangepaste druk twee componenten epoxyproducten of speciale cementgebonden injectiematerialen geïnjecteerd volgens een strikt protocol.

Waterdicht injecteren en aanbrengen van afdichtingsystemen en waterdichte membranen

Een groot scala aan producten en technieken is voorhanden voor het aanbrengen van afdichtingen en oplossen van lekkages. Toepassingsgebieden zijn een lekkende kimnaad, doorslaand vocht in een kelder en watervoerende scheuren in een tunnel. De technieken lopen uiteen van het injecteren van veelal twee-componenten polyurethaan harsen of gels tot het aanbrengen van afdichtingsystemen met meerdere lagen en opeenvolgende applicaties.

Het aanbrengen van slijt- en beschermlagen

Er bestaat een zeer omvangrijk pallet aan systemen en maatregelen voor het aanbrengen van slijt- en beschermlagen voor allerlei ondergronden en belastingen. Van kunststof vloeren in de woningbouw en utiliteitsbouw (waaronder ook parkeergarages) tot brugdek-membranen in de GWW en hoog-chemisch resistente afwerksystemen in de industrie. Ook carbonatatieremmende coatingsystemen en hoogwaardig esthetische of antistatische afwerkingen vallen onder deze categorie. De grote verscheidenheid aan mogelijk toepasbare systemen maakt een goede analyse op voorhand noodzakelijk. Zowel de analyse van de ondergrond als de interpretatie en vertaling van de functionele eisen bij gebruik zijn cruciaal. Van groot belang voor de duurzaamheid van elk systeem is daarnaast de voorbehandeling van de ondergrond en de correcte applicatie van de, veelal op kunststoffen gebaseerde, producten.

Elektrochemische betonherstel en kathodische bescherming van wapeningsstaal

Deze groep technieken, waarbij voornamelijk kathodische bescherming (KB) een steeds grotere rol inneemt, worden toegepast in geval van hoge corrosieactiviteit van het wapeningsstaal. Meestal betreft dit situaties met schade als gevolg van ingedrongen of ingemengde chloriden. We onderscheiden hierbij de zogeheten passieve galvanische systemen (bijvoorbeeld met zinkanodes) of de actieve gestuurde systemen met een oppervlakte bedekkend anodesysteem of ingeboorde anodes. Naast de toepassing bij schade ten gevolge van wapeningscorrosie worden in de praktijk ook KB-systemen op gewapend beton toegepast voor preventieve doeleinden. In dat kader valt te denken aan het instorten tijdens de bouw van anodes in bijvoorbeeld voegovergangen van kunstwerken waarbij op termijn chloride geïnitieerde corrosie te verwachten is door de lekkage van dooizouten. Met deze KB-technieken kan met 100% zekerheid worden voorkomen dat er (opnieuw) corrosie van het wapeningsstaal ontstaat. Mede daardoor wordt kathodische bescherming een steeds interessanter alternatief voor een duurzame ingreep aan gewapend beton in combinatie met het beheersbaar houden van toekomstig onderhoud.